Sporten met COPD: bewegen zonder in ademnood te komen
Je bent benauwd, dus je beweegt minder, dus je conditie zakt, dus je bent sneller benauwd. Die spiraal is het echte probleem bij COPD, en hij is te doorbreken.
Door Jimmy Middendorp · bijgewerkt 13 oktober 2026 · ± 7 min lezen
Het korte antwoord: bij COPD is bewegen een van de weinige dingen die aantoonbaar helpen: je wordt minder snel benauwd bij dezelfde inspanning, je spieren worden sterker en je hebt minder longaanvallen. Kortademig raken bij inspanning is bij COPD niet gevaarlijk maar onvermijdelijk; het gaat erom dat het binnen een paar minuten wegzakt. Krachttraining van arm- en beenspieren levert vaak meer op dan cardio. Overleg met je longarts of longverpleegkundige wat voor jou veilig is.
De spiraal die alles verergert
Het begint met kortademigheid bij traplopen. Dat is onaangenaam en een beetje beangstigend, dus je vermijdt de trap. Daarmee worden je beenspieren zwakker, en zwakkere spieren vragen méér zuurstof voor dezelfde handeling. Dus je bent nog sneller benauwd, en je vermijdt nog meer.
Dat is bij COPD het grootste deel van de achteruitgang die mensen voelen, en het zit niet in je longen. Het zit in je spieren en je conditie, en dat is precies het deel dat je kunt terugdraaien.
Dat is ook waarom longrevalidatie werkt: niet omdat je longen beter worden, maar omdat je lichaam met dezelfde longen veel meer aankan.
Benauwd worden hoort erbij
Dit is het belangrijkste om te snappen voordat je begint. Bij COPD raak je kortademig bij inspanning, en dat betekent niet dat je iets verkeerd doet. Het is geen teken van schade.
Wat je aanhoudt is een niveau waarbij je flink ademt maar nog een paar woorden kunt zeggen, en waarbij de benauwdheid binnen een paar minuten na het stoppen wegzakt. Een punt of vier of vijf op een schaal van tien is voor de meeste mensen precies goed.
Wat je niet doet is doorgaan tot je in paniek naar lucht hapt, en wat je ook niet doet is helemaal niets meer doen uit angst voor dat gevoel. Daar tussenin zit een ruime zone waarin veel winst te halen is.
Leer de techniek van de getuite lippen: rustig door je neus in, en met licht getuite lippen langzaam uit, ongeveer twee keer zo lang. Dat haalt benauwdheid sneller naar beneden dan stilzitten en wachten.
Waarom kracht hier zo goed werkt
Bij COPD is krachttraining vaak nuttiger dan cardio, en dat verrast mensen. De reden: een set van tien herhalingen duurt dertig seconden en daarna rust je. Je belast je spier flink zonder dat je minutenlang je ademhaling opjaagt.
Dat betekent dat je met krachttraining veel meer trainingsprikkel kunt geven voordat de benauwdheid je stopt. En sterkere beenspieren vragen minder zuurstof voor dezelfde trap, dus je wordt in het dagelijks leven minder snel kortademig.
Train ook je armen en schouders, maar let op: oefeningen met je armen boven je hoofd maken veel mensen met COPD snel benauwd, omdat je hulpademhalingsspieren dan meedoen. Op borsthoogte duwen en trekken gaat vaak beter.
Hoe je begint
Twee of drie keer per week, en kort. Begin met zes oefeningen, twee sets, met een gewicht dat je twaalf tot vijftien keer aankunt. Neem bewust langere pauzes dan je denkt nodig te hebben, zeker een tot twee minuten.
Conditie erbij: fietsen of wandelen, en liever in blokjes dan in één keer. Vijf keer drie minuten met rust ertussen is voor veel mensen met COPD beter te doen dan één keer vijftien minuten, en het effect is vergelijkbaar.
Gebruik je luchtwegverwijder voor inspanning, dan is het meestal verstandig die vooraf te nemen. Vraag dat na bij je longverpleegkundige of apotheek.
Niet zeker of dit bij jou past?
Kom een keer langs en vraag het. Een half uur, geen verkooppraat, en je zit nergens aan vast.
Plan je gratis kennismaking →Of bel 070 427 7989
Waar je op let
Stop en overleg bij: pijn op de borst, duizeligheid, een benauwdheid die na stoppen niet binnen enkele minuten wegzakt, of meer slijm en een andere kleur dan normaal, want dat kan een longaanval zijn.
Tijdens een longaanval train je niet zwaar. Na een longaanval is zo snel mogelijk weer rustig beginnen juist belangrijk: niets doen na een exacerbatie is waar mensen het meest achteruitgaan.
Gebruik je zuurstof, dan traint dat mee volgens wat je arts heeft afgesproken. Dat is geen reden om niet te trainen.
Nooit goed gerevalideerd? Dat hoor je veel: wel COPD, nooit een longrevalidatieprogramma gedaan, of het is jaren geleden. Vraag je huisarts of longarts om een verwijzing, want longrevalidatie is de meest effectieve behandeling die er is. Daarna is doortrainen wat het resultaat vasthoudt.
Trainen met COPD in Den Haag
Longrevalidatie in deze regio loopt via het ziekenhuis of een gespecialiseerde fysiotherapeut. Daarna is er zelden een vaste vervolgplek, en dat is waar bijna iedereen terugvalt.
Wij zitten aan de Anemoonstraat 5 in de Bloemenbuurt. Kleine groepen, altijd een trainer in de zaal, en een ronde van een half uur met ruime pauzes. Niemand kijkt op als je even moet zitten om bij te komen.
Neem mee wat je uit de revalidatie of van je longverpleegkundige hebt gekregen. Daar bouwen we op verder, binnen de grenzen die daar zijn afgesproken.
Sporten met een chronische aandoening · Bewegen met hoge bloeddruk · Altijd moe? Meer energie na je 60ste · Sporten met klachten · Plan je gratis kennismaking
Veelgestelde vragen over bewegen met COPD
Is benauwd worden tijdens het trainen gevaarlijk bij COPD?
Nee, kortademigheid bij inspanning hoort erbij. Het moet wel binnen een paar minuten na stoppen wegzakken. Blijft het aanhouden, overleg dan met je arts.
Is krachttraining of cardio beter bij COPD?
Vaak krachttraining, omdat een set kort is en je daarna rust. Je belast je spieren flink zonder je ademhaling minutenlang op te jagen.
Mag ik trainen als ik zuurstof gebruik?
Ja, volgens wat je arts heeft afgesproken. Zuurstofgebruik is geen reden om niet te bewegen.
Wat doe ik bij een longaanval?
Dan niet zwaar trainen. Maar begin erna zo snel mogelijk weer rustig op; niets doen na een exacerbatie kost het meest.
Welke oefeningen maken mij sneller benauwd?
Vaak die met je armen boven je hoofd, omdat je hulpademhalingsspieren dan meedoen. Duwen en trekken op borsthoogte gaat meestal beter.
Wat is de techniek van de getuite lippen?
Rustig door je neus inademen en met licht getuite lippen ongeveer twee keer zo lang uitademen. Dat brengt benauwdheid sneller naar beneden.
Ik heb COPD maar nooit longrevalidatie gedaan. Wat nu?
Vraag je huisarts of longarts om een verwijzing, want dat is de meest effectieve behandeling. Doortrainen daarna houdt het resultaat vast.
Dit artikel is algemene informatie, geen medisch advies. Overleg bij twijfel altijd met je huisarts, specialist of fysiotherapeut.