Fitter worden vóór je operatie
De wachttijd voor je operatie is de meest onderschatte kans in je hele herstel. Wie sterker de operatie ingaat, komt er sneller en beter uit.
Door Jimmy Middendorp · bijgewerkt 13 oktober 2026 · ± 6 min lezen
Het korte antwoord: de weken voor een operatie gebruiken om sterker te worden heet prehabilitatie, en het werkt. Mensen die hun been- en rompkracht vooraf opbouwen, staan na een knie- of heupoperatie sneller op, hebben vaak minder nazorg nodig en liggen gemiddeld korter in het ziekenhuis. Bouw vooral kracht op in het te opereren gebied en in je bovenlichaam, en overleg met je behandelaar wat je mag belasten.
Wachttijd is voorbereidingstijd
Je hoort dat je een nieuwe knie krijgt, of een heup, en dan volgen er weken tot maanden waarin niets gebeurt. In die periode gaat het bij veel mensen juist achteruit: het doet pijn, dus je beweegt minder, dus je spieren worden zwakker, dus de operatie begint op een lager startpunt.
Dat is zonde, want juist in die weken is er winst te halen. Sterker worden vóór een ingreep heet prehabilitatie, en het is een van de weinige dingen waar jij zelf invloed op hebt in een traject dat verder vooral wachten is.
Wat het oplevert
Het principe is simpel: na een operatie val je een stuk terug, en hoe hoger je begint, hoe hoger je uitkomt. Wie met sterke beenspieren een knieprothese ingaat, staat sneller weer op en kan sneller zonder hulp traplopen.
Daar komt bij dat je bovenlichaam na een been- of heupoperatie het werk doet: opdrukken uit bed, krukken, uit een stoel komen. Sterke armen en romp maken de eerste week aanzienlijk minder zwaar.
En er is een stuk dat niemand noemt: je gaat met meer vertrouwen naar binnen. Mensen die zes weken hebben getraind zijn minder bang voor het herstel, omdat ze hebben gemerkt dat hun lijf nog reageert.
Wat je traint
Het gebied dat geopereerd wordt. Bij een knie: je bovenbenen, voor- en achterkant, en je billen. Bij een heup: billen, bovenbenen en je romp. Dat mag ook als het gewricht pijn doet, zolang je de oefeningen kiest die niet in de pijn komen. Vaak lukt een beenpers wel waar traplopen niet lukt.
Je bovenlichaam. Duwen en trekken, zodat je straks op krukken en uit bed kunt komen. Dit wordt bijna altijd vergeten en is in de eerste week het nuttigst.
Je romp en balans. Opstaan uit een stoel zonder handen, gewicht van het ene op het andere been. Dit is precies wat de fysiotherapeut na de operatie met je gaat doen, en dan ken je het al.
Conditie. Fietsen of de crosstrainer, matig intensief. Een betere conditie helpt bij de narcose en bij het herstel daarna.
Hoe lang vooraf
Vier tot zes weken is genoeg om meetbaar sterker te zijn, en meer is beter. Heb je drie maanden wachttijd, dan is er echt veel te halen.
Twee keer per week is de basis, drie keer als het goed gaat. Stop een paar dagen voor de operatie met zware training, zodat je uitgerust naar binnen gaat.
Vraag je specialist of fysiotherapeut twee dingen: wat mag ik nu belasten, en zijn er bewegingen die ik moet vermijden. Bij een versleten gewricht is het antwoord bijna altijd dat je meer mag dan je denkt.
Wacht je op een operatie?
Neem je operatiedatum mee, dan maken we een opbouw die naar die datum toe werkt.
Plan je gratis kennismaking →Of bel 070 427 7989
En na de operatie
Eerst het revalidatieschema van het ziekenhuis en de fysiotherapeut. Dat is leidend, en daar wijk je niet van af.
Maar na de fysiotherapie stopt het herstel niet. De fysio brengt je uit de pijn en terug in beweging, en daarna is er nog maanden werk om echt sterk te worden. Dat is het stuk dat vaak blijft liggen, en waar mensen zich twee jaar later nog over verwonderen dat het nooit helemaal goed werd.
Wie vooraf is begonnen, loopt in die fase voor en weet al wat hij moet doen.
Voorbereiden op je operatie in Den Haag
Wacht je op een ingreep in het HMC, het HagaZiekenhuis of het Reinier de Graaf, dan is dat vaak een paar maanden. Precies de tijd die je nodig hebt.
Wij zitten aan de Anemoonstraat 5 in de Bloemenbuurt. Neem je operatiedatum en wat de specialist heeft gezegd mee naar je kennismaking. Dan maken we een opbouw die naar die datum toe werkt, en zetten we na je operatie het lidmaatschap stil zolang je aan het herstellen bent.
Dat laatste is standaard bij ons: pauzeren tijdens herstel kost een laag bedrag per maand en je plek blijft staan.
Weer opbouwen na een operatie · Sporten na een nieuwe knie of heup · Bewegen met artrose · Sporten met klachten · Plan je gratis kennismaking
Veelgestelde vragen over fitter worden voor je operatie
Mag ik trainen als mijn knie of heup pijn doet en geopereerd moet worden?
Meestal wel, met oefeningen die niet in de pijn komen. Een beenpers lukt vaak waar traplopen niet lukt. Overleg met je specialist wat je mag belasten.
Hoeveel tijd vooraf heb ik nodig?
Vier tot zes weken geeft al meetbaar resultaat, en langer is beter. Twee keer per week is de basis.
Wat is prehabilitatie?
Gericht sterker worden vóór een operatie, zodat je op een hoger niveau begint en daardoor sneller en beter herstelt.
Moet ik mijn bovenlichaam ook trainen?
Ja, en dat wordt vaak vergeten. Na een been- of heupoperatie doen je armen en romp het werk bij opstaan, krukken en uit bed komen.
Mag ik tot de dag van de operatie doortrainen?
Stop een paar dagen voor de ingreep met zware training, zodat je uitgerust begint. Rustig bewegen mag doorgaan.
Vervangt dit de fysiotherapie na de operatie?
Nee. Na de operatie is het schema van het ziekenhuis en de fysiotherapeut leidend. Wij zijn voor het stuk vooraf en voor het stuk ná de fysiotherapie.
Kan ik mijn lidmaatschap stilzetten tijdens mijn herstel?
Ja. Pauzeren tijdens herstel kost bij ons een laag bedrag per maand en je plek blijft staan.
Dit artikel is algemene informatie, geen medisch advies. Overleg bij twijfel altijd met je huisarts, specialist of fysiotherapeut.