Weer sterker worden na kanker: sporten met begeleiding in Den Haag

Het korte antwoord: bewegen tijdens en na een kankerbehandeling helpt tegen vermoeidheid, en dat is het beste onderzochte effect dat er is. Begin met begeleiding van een oncologiefysiotherapeut, en stap daarna over op gewoon blijven trainen. Die tweede stap is waar het bij de meeste mensen misgaat, en dat is precies waar wij zitten.

Waarom bewegen na kanker zo veel doet

De vermoeidheid na een behandeling voelt als iets waar je van moet bijkomen door rust te nemen. Bij deze vermoeidheid werkt dat averechts. Rust maakt de conditie kleiner, waardoor dezelfde dag meer moeite kost, waardoor je nog meer rust neemt. Rustig en opbouwend bewegen doorbreekt die cirkel, en dat is ook de reden dat ziekenhuizen er tegenwoordig tijdens de behandeling al over beginnen.

Daarnaast helpt krachttraining bij het terugwinnen van spiermassa. Tijdens een behandeling verlies je die sneller dan je denkt, en spiermassa is precies wat je nodig hebt om je dag weer door te komen zonder er 's middags doorheen te zakken.

Eerst dit: met wie overleg je

Wij zijn geen zorgverlener. Voordat je bij ons begint, hoort er iemand met een medische achtergrond meegekeken te hebben. Dat is meestal een van deze drie:

• Je behandelaar of oncologieverpleegkundige. Die weet wat je behandeling met je doet en of er iets is waar je rekening mee moet houden.
• Een oncologiefysiotherapeut. Dit is een fysiotherapeut met een aanvullende opleiding in kanker en herstel. Die begeleidt de eerste periode, tijdens of vlak na de behandeling. In Den Haag en omgeving zijn er verschillende praktijken met deze specialisatie; je huisarts of je ziekenhuis kan je doorverwijzen.
• Je huisarts, als je niet meer onder controle bent en wilt weten of je gewoon kunt beginnen.

Deze begeleiding valt vaak onder de vergoeding. Trainen bij ons niet. Dat is een eerlijk verschil en het is goed om te weten in welke volgorde je die twee gebruikt.

Wanneer ben je toe aan een gewone sportschool?

Er is geen vaste datum. Wat we in de praktijk zien is dat mensen toe zijn aan de volgende stap als ze deze drie dingen herkennen:

• De oefeningen van de fysiotherapeut zijn niet meer zwaar genoeg om nog vooruit te gaan.
• De begeleide periode loopt af, en je weet dat het wegzakt als er niets voor in de plaats komt.
• Je wilt niet meer elke week in een zorgomgeving zijn, maar nog niet tussen mensen die je op snelheid inhalen.

Dat derde punt komt vaker terug dan de eerste twee. Veel mensen willen op een gegeven moment gewoon ergens naartoe waar het niet over hun ziekte gaat.

Wat je bij ons kunt verwachten

Een ronde duurt dertig minuten. Er staat altijd een trainer in de zaal, dus er kijkt iemand mee bij elke oefening. We beginnen lichter dan je zelf zou kiezen en bouwen op in het tempo dat jouw week toelaat, niet dat van een schema.

Wat mensen vaak als eerste noemt: dat het niet druk is, dat er geen spiegels zijn en dat er geen harde muziek staat. En dat ze niet steeds hoeven uit te leggen waarom ze een week niet kwamen. Op de dagen dat het niet gaat, blijf je thuis, en de week erna pak je het weer op zonder gedoe.

We zijn geen revalidatiecentrum en geen fysiotherapiepraktijk. We doen geen metingen die daarbij horen en we behandelen niets. Wat we wel doen is zorgen dat je blijft trainen als de begeleide periode voorbij is, met iemand die je naam kent.

Vermoeidheid: de valkuil van te snel te veel

De meest gemaakte fout is een goede dag helemaal opmaken. Je voelt je beter, je doet drie keer zo veel, en je ligt er twee dagen uit. Daarna voelt sporten als iets dat je kost in plaats van oplevert.

De manier die wel werkt: doe op een goede dag iets minder dan je aankunt. Twee korte keren per week leveren meer op dan één lange waar je drie dagen van moet bijkomen. Dat geldt na je vijftigste sowieso, en na een behandeling nog sterker, want herstel is dan de beperkende factor en niet de inspanning.

Als je nog in behandeling bent

Bewegen tijdens een behandeling kan vaak, maar niet altijd, en het hangt af van wat je krijgt en hoe je erop reageert. Dat is een gesprek met je behandelaar, niet met ons. Krijg je groen licht, dan ben je welkom, en dan passen we per keer aan wat die dag mogelijk is. Is er een periode waarin het niet kan, dan houden we je plek en pak je het later op.

Veelgestelde vragen

Mag ik sporten tijdens chemotherapie?

Vaak wel, maar dat bepaalt je behandelaar, niet een sportschool. Als je toestemming hebt, gaat het om rustig en aangepast bewegen, per dag bekeken. Bewegen tijdens de behandeling wordt juist aangeraden omdat het de vermoeidheid vermindert.

Wanneer kan ik weer beginnen met sporten na kanker?

Er is geen vaste termijn. Meestal begin je met een oncologiefysiotherapeut en stap je over op zelfstandig trainen als de oefeningen daar te licht worden. Bij twijfel is één vraag aan je huisarts genoeg.

Wat is een oncologiefysiotherapeut?

Een fysiotherapeut met een aanvullende opleiding in kanker en herstel. Die begeleidt tijdens en vlak na de behandeling en werkt samen met je behandelaar. Je huisarts of ziekenhuis kan je doorverwijzen. Dit valt vaak onder de vergoeding, in tegenstelling tot een sportschoolabonnement.

Helpt sporten tegen vermoeidheid na kanker?

Ja, dit is het best onderbouwde effect. Rust helpt bij deze vermoeidheid niet; rustig opbouwend bewegen wel. De winst zit vooral in vol te houden, niet in zwaar trainen.

Is Club Vit een revalidatiecentrum?

Nee. Wij zijn een kleinschalige sportschool voor 50-plussers in Den Haag. We behandelen niets en doen geen medische metingen. We zijn de plek voor daarna of daarnaast, zodat wat je hebt opgebouwd niet wegzakt.

Wat als ik een week niet kan komen?

Dan kom je niet. Dat is hier normaal en je hoeft het niet uit te leggen. Wat wij belangrijker vinden dan elke week aanwezig zijn, is dat je na zo'n week weer binnenloopt.